Hâm nóng thức ăn thừa đúng cách là làm nóng đều khắp, tới khoảng 74 °C ở lõi theo khuyến cáo của USDA; canh, nước dùng, nước sốt thì đun sôi lại. Chỉ hâm phần sẽ ăn, và theo hướng dẫn của cơ quan y tế Anh (NHS), không hâm cùng một phần thức ăn quá một lần. Hâm bằng lò vi sóng cần đậy nắp, khuấy hoặc đảo giữa chừng và để yên một lúc cho nhiệt lan đều.
Vì sao phải hâm tới 74 °C
Thức ăn thừa dù đã cất ngăn mát đúng cách vẫn có thể có một lượng vi khuẩn nhỏ phát triển chậm theo thời gian. Hâm tới 74 °C ở mọi chỗ tiêu diệt phần lớn vi khuẩn sống. "Ấm ấm" — kiểu hâm sơ cho đỡ lạnh — đưa thức ăn vào đúng vùng nhiệt độ vi khuẩn thích nhất.
Nhưng cần nhớ: hâm nóng không cứu được thức ăn đã để quá lâu ở nhiệt độ phòng, vì một số vi khuẩn sinh độc tố chịu nhiệt. Hâm đúng chỉ có ý nghĩa với thức ăn đã được làm nguội nhanh và cất lạnh đúng cách.
Hâm theo từng loại món
| Loại món | Cách hâm | Lưu ý |
|---|---|---|
| Canh, súp, nước dùng, nước sốt | Đun sôi lại, giữ sôi khoảng một hai phút, khuấy đều | Hâm từng phần cần ăn, không đun đi đun lại cả nồi |
| Món kho, om, hầm | Đun trên bếp lửa vừa có nắp, đảo nhẹ, thêm chút nước nếu khô | Kiểm miếng thịt to nhất ở giữa |
| Cơm | Hấp, rang nóng đều, hoặc lò vi sóng có rưới chút nước, đậy nắp | Chỉ hâm cơm đã cất lạnh ngay sau bữa; hâm một lần |
| Thịt nướng, gà rán | Lò nướng hoặc nồi chiên không dầu để giữ giòn | Lò vi sóng làm mềm lớp vỏ giòn |
| Rau xào | Xào lại nhanh trên chảo nóng | Rau xanh hâm lại thường thâm, mềm — nên nấu vừa đủ ăn |
| Món có hải sản | Hâm kỹ nhưng nhanh | Hải sản dễ dai khi hâm lâu |
Hâm bằng lò vi sóng cho đều
Lò vi sóng làm nóng không đều — có chỗ sôi sục trong khi chỗ khác vẫn lạnh. USDA đưa ra các bước:
- Dàn đều thức ăn trên đĩa, phần dày ra mép ngoài, phần mỏng vào giữa.
- Đậy nắp hoặc phủ màng bọc an toàn cho vi sóng (hé một góc) để giữ hơi ẩm giúp nóng đều.
- Khuấy hoặc đảo giữa chừng; lò không có đĩa xoay thì xoay đĩa bằng tay.
- Để yên một đến hai phút sau khi tắt lò để nhiệt lan vào phần còn lạnh.
- Kiểm bằng nhiệt kế ở vài chỗ, nhất là chỗ dày nhất.
Chỉ dùng hộp ghi rõ an toàn cho lò vi sóng; không dùng hộp xốp, hộp nhựa mỏng dùng một lần hoặc bát đĩa có viền kim loại.
Vì sao không nên hâm nhiều lần
Mỗi lần lấy ra, hâm, rồi để nguội lại là thêm một lần thức ăn đi qua vùng nhiệt nguy hiểm. NHS khuyên chỉ hâm thức ăn một lần. Thói quen hâm cả nồi canh mỗi bữa trong vài ngày là kiểu nhiều lần đi qua vùng nguy hiểm nhất — và cũng làm món nhừ nát, mất vị.
Cách làm tốt hơn:
- Chia thức ăn thừa thành phần nhỏ ngay khi cất.
- Mỗi lần chỉ lấy ra phần sẽ ăn, phần còn lại vẫn nằm trong tủ.
- Đã hâm mà ăn không hết thì bỏ, không cất lại.
Thức ăn thừa nên dùng trong bao lâu
USDA khuyên dùng thức ăn thừa đã cất ngăn mát trong vòng khoảng 3–4 ngày; cơm thì cơ quan y tế Anh khuyên trong vòng 24 giờ. Muốn giữ lâu hơn thì cấp đông ngay từ đầu. (Bảo quản chi tiết từng loại trong tủ lạnh là chủ đề riêng.)
Những thói quen cần sửa
| Thói quen | Vì sao nên sửa |
|---|---|
| Hâm "cho ấm là được" | Ấm thường dưới 60 °C — vùng vi khuẩn phát triển |
| Hâm nguyên cả nồi rồi lại cất phần thừa | Nhiều lần qua vùng nguy hiểm |
| Hâm trong hộp nhựa mỏng không ghi an toàn vi sóng | Hộp có thể biến dạng, chảy |
| Không khuấy khi hâm vi sóng | Chỗ nóng chỗ lạnh |
| Hâm lại món đã để ngoài cả đêm | Hâm không phá được độc tố chịu nhiệt |
Cách tự kiểm ở bếp nhà
- Dùng nhiệt kế que cắm vào giữa phần thức ăn dày nhất sau khi hâm: khoảng 74 °C trở lên là đạt.
- Canh, nước sốt: thấy sôi lăn tăn đều cả mặt nồi, không chỉ sôi ở mép.
- Dán nhãn ngày lên hộp thức ăn thừa để biết đã cất bao lâu.
Góc nhìn hôm nay
Nấu dư để ăn dần giúp tiết kiệm thời gian, và hoàn toàn an toàn nếu theo ba bước: làm nguội nhanh, chia phần nhỏ cất lạnh, hâm một lần cho nóng đều. Một bộ hộp thuỷ tinh có nắp và một nhiệt kế que là toàn bộ "thiết bị" cần có. Bếp nhà hàng làm đúng như vậy mỗi ngày với hàng chục lít nước dùng — bếp nhà làm được với vài hộp.
Câu hỏi thường gặp
Hâm nóng thức ăn bao nhiêu độ là an toàn?
USDA khuyến cáo hâm thức ăn thừa tới khoảng 74 °C ở lõi. Canh, nước dùng, nước sốt nên đun sôi lại và giữ sôi một chút, khuấy đều.
Có nên hâm thức ăn nhiều lần không?
Không nên. Cơ quan y tế Anh khuyên chỉ hâm thức ăn một lần. Hãy chia thức ăn thừa thành phần nhỏ và mỗi lần chỉ lấy ra phần sẽ ăn.
Hâm bằng lò vi sóng thế nào cho đều?
Dàn thức ăn đều, đậy nắp, khuấy hoặc đảo giữa chừng và để yên một hai phút sau khi tắt lò cho nhiệt lan đều. Kiểm nhiệt độ ở chỗ dày nhất.
Thức ăn thừa để tủ lạnh được bao lâu?
USDA khuyên dùng trong khoảng 3–4 ngày nếu được làm nguội nhanh và cất ngăn mát đúng cách; cơm nên dùng trong vòng 24 giờ. Muốn giữ lâu hơn thì cấp đông ngay.
